ઇસ્લામાબાદ,
છેલ્લા એક દાયકામાં બળજબરીથી ગુમ થવાના કારણે બલૂચ મહિલાઓ, જેમાંથી કેટલીક મહિલાઓએ પોતાના પરિવારના સભ્યો ગુમાવ્યા છે, તેઓ સતત છઠ્ઠા દિવસે પણ ઇસ્લામાબાદના રસ્તાઓ પર ધરણા ચાલુ રાખતા રાજધાનીમાં ભારે વિરોધનો માહોલ છવાઈ ગયો છે. હવામાનની પ્રતિકૂળતા, પોલીસ ઉત્પીડન અને પ્રતિબંધિત હિલચાલ છતાં, આ મહિલાઓએ તેમની માંગણીઓ સાંભળવામાં ન આવે ત્યાં સુધી સ્થળાંતર કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
બલૂચિસ્તાનથી લગભગ 900 કિલોમીટર દૂર મુસાફરી કરીને, આ મહિલાઓ પોતાની સાથે પીડા અને પ્રતિકારની વાર્તાઓ લઈને આવી છે. પુત્રોને શોધતી માતાઓથી લઈને પુત્રીઓ સુધી જેમણે ક્યારેય પોતાના પિતાના ચહેરા જોયા નથી, આ વિરોધ પ્રદર્શને પ્રાંતમાં બળજબરીથી ગુમ થવાના ચાલી રહેલા સંકટને ઉજાગર કર્યું છે.
‘પુત્ર ગુમ થઈ ગયો, ખબર નથી ક્યાં છે’
મીડિયા સાથે વાત કરતા, એક બલૂચ મહિલાએ કહ્યું, “હું મહમૂદ અલીની માતા છું… મારા પુત્રને 18 જૂન 2024 ના રોજ પાકિસ્તાની એજન્સીઓ અને CTD દ્વારા ગુમ કરવામાં આવ્યો હતો… એક વર્ષ વીતી ગયું છે, પરંતુ અમને ખબર નથી કે તે ક્યાં છે અથવા તે કઈ સ્થિતિમાં છે.”
બીજી એક પ્રદર્શનકારી, 10 વર્ષની છોકરી, શેર કરી, “હું ગુમ થયેલા જાનજી બલોચની પુત્રી છું. મારા પિતા છેલ્લા 10 વર્ષથી ગુમ છે. સીટીડી, સિવિલ યુનિફોર્મમાં પોલીસ, એફસી સવારે 3 વાગ્યે અમારા ઘરે આવ્યા. હું ત્યારે 3 મહિનાની હતી. મેં મારા પિતાનો ચહેરો પણ જોયો નથી.”
પ્રદર્શનોકારોનો આરોપ છે કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ છતાં, ઇસ્લામાબાદ પોલીસ, ખાસ કરીને મહિલા અધિકારીઓ દ્વારા તેમની સાથે દુર્વ્યવહાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. વહીવટીતંત્રે તેમને કેમ્પ સ્થાપવાની પરવાનગી નકારી કાઢી છે, પ્રવેશ રસ્તાઓ બંધ કરી દીધા છે, અને લાઠીચાર્જનો પ્રયાસ પણ કર્યો છે, જેના કારણે વિરોધ સ્થળ “ખુલ્લી હવામાં જેલ” બની ગયું છે.
આ વિરોધ પ્રદર્શનથી વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ અને પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરની તીવ્ર ટીકા થઈ છે, જેઓ બંને આ મુદ્દા પર મૌન રહ્યા છે. પ્રદર્શનકારીઓ મુનીર પર ગુમ થવા માટે સીધા જવાબદાર હોવાનો આરોપ લગાવે છે, દાવો કરે છે કે, “તે બલુચિસ્તાનમાં રાતોરાત કોઈપણ ઘરમાંથી કોઈપણના પિતા, ભાઈ કે પુત્રનું અપહરણ કરે છે.”
બલુચિસ્તાન, PANK ના માનવાધિકાર વિભાગ અનુસાર, છેલ્લા મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 1,000 લોકો ગુમ થયા છે. પ્રદર્શનકારીઓનું કહેવું છે કે પાકિસ્તાની સેનાએ બલુચ અટકાયતીઓ માટે અલગ ત્રાસ કોષો સ્થાપ્યા છે જ્યાં તેમને ઇલેક્ટ્રિક શોક અને મારપીટ સહિત ક્રૂર શારીરિક અને માનસિક દુર્વ્યવહારનો સામનો કરવો પડે છે.
પ્રદર્શનકારીઓ સ્વતંત્ર બલુચિસ્તાન ચળવળની ચેતવણી આપે છે
આ વિરોધ બલુચિસ્તાનના દાયકાઓથી ચાલી રહેલા અધિકારો માટેના સંઘર્ષમાં એક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ દર્શાવે છે. આ પ્રદેશમાં અનેક બળવા જોવા મળ્યા છે: પહેલો બળવો 1948-50 ની વચ્ચે થયો હતો, ત્યારબાદ 1958-60, 1962-63, 1973-77 માં થયો હતો, અને 2005 થી ચાલી રહેલ વર્તમાન બળવો. પ્રદર્શનકારીઓ ચેતવણી આપે છે કે જો પાકિસ્તાન તેની નીતિઓ નહીં બદલે, તો સ્વતંત્ર બલુચિસ્તાન માટે ચળવળ ટૂંક સમયમાં સાકાર થઈ શકે છે.
“બલુચિસ્તાનની દીકરીઓ ઇસ્લામાબાદના રસ્તાઓ પર ઓછી સંખ્યામાં હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમણે શક્તિશાળી લોકોને હચમચાવી દીધા છે,” પ્રદર્શનકારીઓએ કહ્યું. “શાહબાઝ શરીફ અને અસીમ મુનીરે રસ્તાઓને જેલમાં ફેરવી દીધા હશે, પરંતુ તેઓ સત્યના અવાજને દબાવી શકતા નથી.”
રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા મોટાભાગે મૌન રહે છે, ત્યારે ઇસ્લામાબાદથી અવાજો વધુને વધુ જોરદાર બની રહ્યા છે – બલૂચ મહિલાઓ તરફથી પાકિસ્તાનના નેતૃત્વને અલ્ટીમેટમ: ન્યાય આપો અથવા પરિણામોનો સામનો કરો.
