નવી દિલ્હી,
પંચાયતી રાજ મંત્રાલયે જાહેરાત કરી છે કે તે 2 ઓક્ટોબર (ગુરુવાર) થી તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પીપલ્સ પ્લાન ઝુંબેશ (PPC) 2025-26 શરૂ કરશે, જે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે પંચાયત વિકાસ યોજનાઓ (PDPs) ની તૈયારી સાથે સુસંગત છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ખાસ ગ્રામ સભાઓ દ્વારા પુરાવા-આધારિત, સમાવિષ્ટ અને સમુદાય-આધારિત આયોજનને સક્ષમ કરીને પાયાના લોકશાહીને મજબૂત બનાવવાનો છે.
2018 માં શરૂ કરાયેલ, આ ઝુંબેશને રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓ તરફથી સતત મજબૂત પ્રતિસાદ મળ્યો છે. eGramSwaraj પોર્ટલ અનુસાર, 2019-20 થી 18.13 લાખથી વધુ પંચાયત વિકાસ યોજનાઓ અપલોડ કરવામાં આવી છે, જેમાં ગ્રામ પંચાયત વિકાસ યોજનાઓ (GPDPs), બ્લોક પંચાયત વિકાસ યોજનાઓ (BPDPs) અને જિલ્લા પંચાયત વિકાસ યોજનાઓ (DPDPs)નો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી, 2.52 લાખથી વધુ યોજનાઓ 2025-26 માટે વર્તમાન કવાયત સાથે સંબંધિત છે, જે પહેલના સ્કેલ અને અસરને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
મંત્રાલયે આને એક પ્રદર્શન તરીકે વર્ણવ્યું છે કે કેવી રીતે સહભાગી પાયાના સ્તરનું આયોજન દેશભરમાં એક વ્યાપક અને સમાવિષ્ટ પ્રક્રિયામાં વિકસ્યું છે.
તૈયારીઓ અને સંકલન
સફળતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે, મંત્રાલયે રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પંચાયતી રાજ વિભાગો અને રાજ્ય ગ્રામીણ વિકાસ અને પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓ (SIRD&PRs) જેવી મુખ્ય સંસ્થાઓ સાથે વર્ચ્યુઅલ બેઠકોની શ્રેણી શરૂ કરી છે. અધિક સચિવ સુશીલ કુમાર લોહાનીની આગેવાની હેઠળના આ સત્રોમાં વ્યૂહરચના, ભૂતકાળના અભિયાનોમાંથી પાઠ અને રાજ્ય-સ્તરની તૈયારી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.
મંત્રાલયે 20 કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને વિભાગોનો પણ સંપર્ક કર્યો છે, તેમને વિનંતી કરી છે કે તેઓ તેમના રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ-સ્તરના સમકક્ષોને આગામી ગ્રામસભા બેઠકોમાં ફ્રન્ટલાઈન સ્ટાફ સક્રિયપણે ભાગ લે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિર્દેશિત કરે.
રાજ્યો અને પંચાયતો માટે મુખ્ય પગલાં
રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કહેવામાં આવ્યું છે કે-
દેખરેખ માટે દેખરેખ પ્લેટફોર્મ સક્રિય કરો.
રાજ્ય, જિલ્લા અને બ્લોક સ્તરે નોડલ અધિકારીઓ અને સુવિધાકર્તાઓની નિમણૂક કરો.
સુવિધાઓ માટે ઓરિએન્ટેશન સત્રો યોજો.
ગ્રામસભા બેઠકોના સમયપત્રકને અંતિમ સ્વરૂપ આપો.
સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં ગ્રામ પંચાયતોમાં જાહેર માહિતી બોર્ડ પ્રદર્શિત કરો.
2 ઓક્ટોબરે ઔપચારિક શરૂઆત
2 ઓક્ટોબરે ખાસ ગ્રામ સભાઓ પીપલ્સ પ્લાન ઝુંબેશ (PPC) 2025-26 ની સત્તાવાર શરૂઆત કરશે.
આ બેઠકોમાં-
eGramSwaraj, Meri Panchayat App અને Panchayat NIRNAY જેવા ડિજિટલ સાધનો દ્વારા અગાઉના વિકાસ યોજનાઓ પર પ્રગતિની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
વિલંબને ઓળખવામાં આવશે અને અમલીકરણમાં પડકારોનો સામનો કરવામાં આવશે.
વણખર્ચાયેલા કેન્દ્રીય નાણાં પંચના અનુદાન (બંધાયેલ અને બંધાયેલ) નો હિસાબ લેવામાં આવશે.
કાર્યક્ષમતા અને જવાબદારી સુધારવા માટે અધૂરા કાર્યો પૂર્ણ કરવાને પ્રાથમિકતા આપવી.
સ્થાનિક શાસનને મજબૂત બનાવવું
ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને આંતર-વિભાગીય સહયોગ સાથે સહભાગી ગ્રામ-સ્તરીય આયોજનને સંરેખિત કરીને, પીપલ્સ પ્લાન ઝુંબેશ સમગ્ર ભારતમાં ગ્રામીણ વિકાસ માટે એક મજબૂત, સમાવિષ્ટ અને વધુ જવાબદાર માળખું બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
